Cuma , Haziran 25 2021
Ana Sayfa / Uzay / Uzay Fırtınalarının Hızı, Astronotları ve Uyduları Radyasyondan Korumanın Anahtarı Olabilir Mi?

Uzay Fırtınalarının Hızı, Astronotları ve Uyduları Radyasyondan Korumanın Anahtarı Olabilir Mi?

Koronal Kütle Atımı (KKA) güneşte ani olarak yaşanan devasal patlamalara verilen isimdir. Patlama esnasında Güneş koronasındaki hafif izotoplar ve plazma güneş manyetik alanı boyunca uzaya yayılır. Bir KKA oluştuktan 1 ila 4 gün içerisinde Dünyaya ulaşır ve mevcut manyetik alan sisteminin bozulmasına neden olabilir. KKA’nın oluşturduğu parçacıkların yükü, hızı, toplam kütlesi Dünyaya ne zaman ulaşacağını ve Dünya’yı ne seviyede etkileyeceğini gösterir. Günümüzde bilim insanları astronotların sağlığını, uzaydaki uyduları ve Dünya’daki elektronik sistemlerin altyapısını bu patlamalardan koruyabilmek için tahmin modelleri geliştirerek analiz yapmaya çalışmaktadır.

Koronal Kütle Atımı
Güneşte Koronal Kütle Atımı

Reading Üniversitesi’nden bilim adamları yayımladıkları yeni çalışmalarında, Dünya’ya çarpan koronal kütle atım (KKA) boyutlarının yanında hızını da hesaplayarak, daha etkin erken uyarıların elde edebileceklerini keşfettiler. Bu keşif ile daha doğru uyarılar sayesinde sistemlerin koruma amaçlı gereksiz yere kapatılmasının veya daha farklı  tedbirlerin alınmasının öne geçilebilmesi hedeflenmekte. Yöntem uygulamaya geçtiğinde uydular gibi uzay havasına karşı savunmasız olan teknolojik sistem operatörleri için koruma amaçlı daha etkin önlemler alınabilecek.

Reading Üniversitesi Meteoroloji Bölümü’nde uzay bilimcisi olan Profesör Mathew Owens: “Tüm koronal kütle atımları şiddetli bir fırtınayı tetiklemez, yani sadece görsel faaliyetine bakarak verilen alarmlar “yanlış alarm” sınıfına girebilir. Özellikle astronotların sağlığı için olası her risk için tedbir almak güvenli olsa da, bazen bir uydu ağını korumak için gereksiz yere tekrar tekrar harekete geçmenin maliyeti potansiyel uzay-hava hasarının kendisinden daha fazla olabilir” dedi.

Güneşte yaşanan bu patlamalar bilgisayarların, iletişim ağlarının ve elektrik sistemlerinin kesintiye uğratması olasılığı nedeniyle birçok ülkede önemli tehditleriden biri olarak görülmekte. Günümüzde yaşabilecek patlamaları daha iyi tahmin edebilmek ve ölçebilmek için yeni sistemlere milyarlarca dolar harcanmakta.

Makale: KM. J. Owens, M. Lockwood, L. A. Barnard. The value of CME arrival‐time forecasts for space weather mitigation. Space Weather, 2020; DOI: 10.1029/2020SW002507

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.